Oorsprong kraamsuikers!


Oorsprong van het geven van geboortesuikers

Informatie van de Suikerstichting www.suikerinfo.nl

Suiker en feest 

Suiker is meer dan alleen maar een aangename zoetstof. Suiker is ook een offergave om voorspoed en geluk mee af te dwingen. Sommige gebruiken bij feestelijke gelegenheden zijn hier nog steeds op terug te voeren, al zal menigeen tegenwoordig die diepere betekenis ontgaan. Suiker is nu vooral lekker om het lekkere. 

Suikerbonen

Ook bij een geboorte hoorde een suikeroffergave. In onder andere de provincie Utrecht was het gebruikelijk om een stuk marsepein aan de kraamvrouw cadeau gegeven. Men zei dan dat het 'goed voor het zog (= moedermelk)' was. Overigens ook anijs werd goed bevonden voor het zog.

Anijs met een laagje suiker is nog steeds het hoofdingrediënt voor 'muisjes'. Het gebruik om anijs in suiker te dopen gaat terug tot de zestiende eeuw. In adellijke en rijke, burgerlijke kring (o.a. in Frankrijk) at men toen anijs, venkel en koriander, gekonfijt in suiker om het beter te verteren. Ook bijvoorbeeld pistache, stukken kaneel, citroen, muskus en andere welriekende en aromatische wortels werden toen ingelegd of bedekt met een heel harde laag suiker. Suikerbonen worden bij een doop al zeker vijfhonderd jaar uitgedeeld. De bonen werden meestal verpakt in een puntzakje of in doopsuikerdoosje. Ze werden gemaakt door een suikerbakker. Het suikergoed was zo hard dat men er alleen maar op kon sabbelen.

Kindjessuiker

De suikerbakker maakte behalve suikerbonen ook suikerkindjes. Dit snoepgoed werd meestal meegebracht door het kraambezoek. In sommige streken was het de taak van de meter om voor doop- of kraamsuiker te zorgen. Het werd rondgedeeld aan de kinderen uit de buurt. De ouderen moesten het tijdens de kraamvisite veelal doen met een 'brandenwijntje met suiker'. Vaak werd de buurtkinderen erbij verteld dat zogenaamd het kindje de lekkernijen voor hen had meegebracht. Dat werd het kindermanstik genoemd. Die lekkernij kon ook een suikerbol of een boterham met suiker zijn. De achttiende-eeuwse Leidse arts J. Le Francq van Berkhey tekende de navolgende versie van het doopsuikerverhaal op: "Broertje (of zusje) heeft suiker in de Luyeren geleid, broertje is zoet, hy heeft beentjes en armpjes, geeft broertje een zoentje, hy zal U suiker geeven." Le Francq van Berkhey is bekend als schrijver van de Natuurlyke Historie van Holland (1773).

Uit Wikipedia
** Oorsprong Oude kraamgebruiken **
Al in de middeleeuwen was het gebruikelijk dat de moeder en de kraamvisite getrakteerd werden op iets lekkers. De geboorte van een kind werd flink gevierd en daarbij werd de hele buurt betrokken. Het krijgen van een kind kon in die tijd gevaarlijk zijn. Gezien de medische omstandigheden van toen, bestond het risico dat zowel moeder als kind het kraambed niet overleefden. Een voorspoedig verlopen geboorte moest dan ook goed gevierd worden (o.a. met het kraameten, het kraamschudden en het doopfeest). 
Vrij snel na de geboorte stroomde het kraambezoek binnen. De kinderen uit de buurt werden getrakteerd op lekkernijen die het nieuwe kindje zogenaamd had meegebracht. De kinderen kregen een suikerbol of een boterham met suiker, het kindermanstik
Het is niet te achterhalen hoe beschuit met muisjes nu precies zijn ontstaan. Vroeger werd beschuit alleen als lekkernij bij feestelijke gelegenheden gegeten. Het was een echte luxe en alleen voor de rijken weggelegd. Een dik besuikerde beschuit werd als een echte traktatie ter viering van de geboorte gegeten. Voor de gewone mensen was er besuikerd wittebrood

*** Anijs *** 

De basis van de muisjes is de combinatie van anijszaadjes en suiker. Van oudsher wordt aan de anijszaadjes en de [[anijsolie]] geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Ook werd anijs gebruikt bij de bereiding van voedsel, drank en geneesmiddelen. 
Zo vertelde de Baker (kraamverzorgsterbaker de kraamvrouw dat ze anijs moest eten omdat dat goed zou zijn voor de productie van moedermelk
Rond de 17e eeuw werd direct na de bevalling kraamanijs, ook bekend als anisette, aan de kraamvrouw geschonken. Anijs had indertijd de reputatie dat het de baarmoeder na de geboorte snel tot de oorspronkelijke grootte kon terugbrengen, bovendien zou het de boze geesten bezweren. 

*** Symboliek *** 

Over de oorsprong van de naam 'muisje' zijn niet alle historici het eens. Sommigen zeggen dat de vorm van het in suiker gehulde anijszaadje, met zijn staartje, tot de naam heeft geleid. Ook kan de naam zijn oorsprong vinden in het zinnebeeld van vruchtbaarheid dat de muis vertegenwoordigt (de muis plant zich namelijk snel voort). 
Een ander oud gebruik is het geven van kraamflesjes aan de kinderen. In een flesje met smalle hals zaten anijsmuisjes en de kinderen moesten die muisjes eruit peuteren. Dat was symbool|symbolisch voor de manier waarop het kindje geboren werd. 

*** Afkomst *** 

De beschuit met muisjes die inmiddels bekend is in heel Nederland, is afkomstig uit de Zaanstreek
In enkele delen van het land, voornamelijk in Gelderland, Zuid-Holland en Noord-Brabant, werden de beschuiten bij de geboorte bestrooid met anijszaadjes, omgeven door een laagje suikerglazuur. In Nederland zijn de muisjes van De Ruijter bekend. De grondslag hiervoor werd al in 1860 gelegd toen Cornelis de Ruijter zijn eigen banketbakkerszaak begon, nadat hij het vak had geleerd bij een banketbakker in Utrecht. 

*** Kleuren ***

*** Roze en blauw *** 
Aanvankelijk waren de muisjes roze bij de komst van een meisje en wit bij een jongen. Later werden beide kleuren gemengd. Tegenwoordig zijn de muisjes roze/wit bij de geboorte van een meisje en blauw/wit bij een jongen.

*** Oranje *** 
De firma De Ruyter zorgde in 1938 voor een grote publiciteitsstunt door bij de geboorte van prinses Beatrix der Nederlanden|Beatrix een groot blik oranje muisjes op Soestdijk te brengen. Het werd destijds in alle filmjournaals vertoond. Het aanbieden van oranje muisjes bij de geboorte van een prins van Oranje|prins of prinses van Oranje is sedertdien een traditie. De oranje muisjes worden dan tijdelijk in de supermarkt verkocht. 

*** Geel *** 
De Rooms-katholieke Kerk in Nederland zette de ‘geboorte’ van de nieuwe paus Benedictus XVI luister bij door te trakteren op beschuit met geelwitte muisjes. De muisjes in de pauselijke kleuren werden op 23 april 2005 aangeboden op diverse plekken in het land, bijvoorbeeld aan de bezoekers van de Kerkendag in Zwolle en aan het winkelend publiek op het Vredenburg in Utrecht.

bron|bronvermelding: 
De Ruijter b.v., Baarn ''Beschuit met muisjes''. 
De Ruijter b.v., Baarn ''De geschiedenis van De Ruijter b.v.''. 
* [http://www.intermediair.nl/artikel.jsp?id=835 Nogmaals: Hoera, het is een...], Intermediair (tijdschrift)|Intermediair, Knagende Vragen. 
* Ineke Strouken, ''Beschuit met muisjes en andere gebruiken rond geboorte'', Uitgeverij Kosmos, 1991.